برای شکستن این سد، مدیریت شهری و شهرداریها باید نگاهی بلندمدت داشته باشند. تجربه کلانشهرهایی نظیر اصفهان نشان میدهد که یکی از مؤثرترین راهکارها، «صفر کردن عوارض ساخت هتل و اماکن اقامتی» است
استان مازندران، بهواسطه موقعیت ممتاز جغرافیایی و پیوند عاطفی مردم ایران با این دیار، همواره نگین گردشگری شمال کشور بوده است. با تغییرات اقتصادی اخیر و نوسانات ارزی که منجر به کاهش سفرهای خارجی اقشار مختلف بهویژه دهکهای ۹ و ۱۰ جامعه شده است، جریان سفرها بهسوی مازندران سرازیر شده است. این واقعیتِ غیرقابلانکار، مازندران را به یکی از مهمترین اهداف برنامهریزی اقتصادی آینده تبدیل کرده است؛ امری که بازنگری جدی در استراتژیهای مدیران استان، انبوهسازان و فعالان عمرانی را بیش از پیش ضروری میسازد.
یکی از چالشهای بنیادین استان در سالهای اخیر این است که چرا با وجود تقاضای بالا، انبوهسازان تمایل چندانی به ساخت هتلهای استاندارد ندارند؟
پاسخ روشن است: مدلهای سنتی و تکبعدی هتلی، توجیه اقتصادی کوتاهمدت ندارند. سرمایهگذار نهتنها باید هزینه ساخت ابنیه و تأسیسات را بپردازد، بلکه تمامی هزینههای تجهیز، نیروی انسانی، آموزش، برندسازی و مارکتینگ را نیز خود بر عهده بگیرد. در چنین شرایطی، بازگشت اصل و سود سرمایه، آنهم در صورت موفقیت کامل پروژه، حداقل ۷ تا ۱۲ سال به طول میانجامد. فقدان روشهای حمایتی نظیر تسهیلات کمبهره یا استقبال کمرنگ از مدلهای جایگزین مثل «تایمشرینگ»، انگیزه ورود سرمایهگذاران به این بخش را به حداقل رسانده است.
گردشگر امروز دیگر تنها به دنبال «محل اقامت» نیست؛ او به دنبال «تجربه» است؛ تجربهای از فرهنگ، طبیعت، خوراک، هنر و تعاملات اجتماعی.
گردشگری ترکیبی، راهکار برونرفت از رکود فعلی است. در این مدل، پروژه تنها یک هتل یا مجتمع مسکونی-تجاری نیست، بلکه «خلق یک فضای زیستی» است که همزمان به چندین نیاز گردشگر پاسخ میدهد. هدف اصلی در این الگو، تبدیل ساختار عمرانی به «مقصد» و جریان درآمدی مستمر است؛ پروژهای که برای گردشگر جذاب، برای سرمایهگذار ثروتآفرین، برای جامعه محلی اشتغالزا و برای محیطزیست پایدار باشد.
برای شکستن این سد، مدیریت شهری و شهرداریها باید نگاهی بلندمدت داشته باشند. تجربه کلانشهرهایی نظیر اصفهان نشان میدهد که یکی از مؤثرترین راهکارها، «صفر کردن عوارض ساخت هتل و اماکن اقامتی» است. شهرداریها باید بدانند که منافع حاصل از رونق هتلداری در درازمدت، بهمراتب بیشتر از اخذ عوارض سنگین در ابتدای پروژه است. ایجاد فضای امن و مشوقانه برای سرمایهگذاران، کلید ورود سرمایه به بخش اقامتی مازندران است.
توسعه گردشگری بدون زیرساختهای مواصلاتی ممکن نیست. ترافیکهای سنگین فعلی، تابآوریِ حجم بالای مسافران آینده را نخواهد داشت. راهکار عملیاتیِ کوتاهمدت، شناسایی «نقاط کور ترافیکی» از محمودآباد تا رامسر و احداث حدود ۱۰ زیرگذر استاندارد است؛ بهگونهای که سیمای شهری تخریب نشود و گرههای ترافیکیِ تبدیلشده به بحران، باز شوند. همچنین، تسریع در پروژههای اتصال آزادراهی و بزرگراهی ساحلی، از مطالبات کلیدی و فوری استان است که امیدواریم با همت استانداری و شهرداریها به سرانجام برسد.