روز جهانی مساجد فرصتی برای تجلیل از نقش بیبدیل این پایگاههای فرهنگی و معنوی در تاریخ پرافتخار ایران است.
مساجد در ایران بهعنوان قلب تپنده فرهنگ اسلامی و پایگاههای معنوی و اجتماعی از دوران دفاع مقدس تا جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، نقشی محوری در ترویج فرهنگ حسینی، تقویت روحیه شهادتطلبی و ایستادگی در برابر ظلم و استکبار جهانی ایفا کردهاند. مساجد با ریشه در معنویت و حماسه عاشورا فراتر از جایگاه عبادت به کانونهای فرهنگی، تربیتی و مقاومتی تبدیل شدهاند که نسلی حسینی و آماده جانفشانی در راه حق و میهن پرورش دادهاند در دوران دفاع مقدس مساجد بهعنوان ستونهای اصلی مقاومت ملی، نقشی بیمانند داشتند، مساجد نهتنها پایگاه اعزام رزمندگان به جبههها بودند بلکه بهعنوان مراکز تربیت معنوی، سازماندهی اجتماعی و پشتیبانی لجستیکی عمل میکردند.
حجتالاسلام احمدی، امام جماعت مسجد الزهرا درباره نقش مساجد در ترویج فرهنگ حسینی و پرورش نسلی که با الهام از عاشورا در برابر دشمن بعثی ایستادگی کردند میگوید: در آن سالهای پرشور مساجد محور وحدت و مقاومت بودند، خطیبان با روایت حماسه کربلا و شعار (( هیهات منّا الذله ))، روحیه ایثار را در دل جوانان زنده میکردند و مساجد از آموزشهای نظامی تا توزیع کمکهای مردمی نقش کلیدی در پشتیبانی از جبههها داشتند.
خانم مرضیه قاسمی، خیاط و فعال پایگاه خواهران مسجد در دوران دفاع مقدس معتقد است که مساجد با ایجاد فضایی برای مشارکت زنان، نقش آنها را در پشتیبانی از جنگ برجسته کردند و عاشورا را به نمادی از همبستگی ملی تبدیل نمودند. میافزاید: ما در مسجد، لباس و ملحفه برای رزمندگان میدوختیم و مراسم دعا برای پیروزی آنها برگزار میکردیم، فرهنگ حسینی به ما آموخت که مانند حضرت زینب (س) با صبر و استقامت از میهن دفاع کنیم.
حاج رضا کریمی، کاسب بازار و رزمنده سابق نیز از پیوند عمیق مسجد و بازار در دوران دفاع مقدس می گوید: مسجد بازار مرکز تجمع ما بود، کمکهای مالی برای جبههها جمعآوری میکردیم و خطیبان ما را با درسهای کربلا آشنا میکردند، نوحههای حسینی در مسجد به ما جرئت میداد تا در برابر ظلم سکوت نکنیم، او میافزاید: هر هفته در مسجد مراسم دعای توسل برگزار میشد و این مراسم رزمندگان را برای نبرد آماده میکرد.
پس از پایان جنگ تحمیلی مساجد بهعنوان نگهبانان ارزشهای انقلاب نقش خود را در ترویج فرهنگ حسینی و حفظ روحیه مقاومت ادامه دادند، مساجد با برگزاری مراسمهای مذهبی و برنامههای فرهنگی پلی بین نسلهای گذشته و آینده ایجاد کردند.
سجاد رحیمی، دانشآموز دبیرستانی و عضو کانون فرهنگی مسجد از نقش فعالیت های فرهنگی مساجد در تقویت روحیه غیرت دینی در نسل جوان میگوید: مساجد برای ما نوجوانان مکانی می باشد که با داستان شهدای کربلا و دفاع مقدس آشنا شدیم، جلسات روضه و سخنرانی در مسجد به ما یاد داد که مقاومت در برابر ظلم وظیفه هر مسلمانی است.
خانم سارا حسینی، هنرمند تئاتر و فعال فرهنگی مسجد با تأکید به این مهم که مساجد با فعالیت های هنری نقش پر رنگی در انتقال پیام عاشورا به شکلی جذاب به نسل جدید دارد، میگوید: ما در مسجد نمایشهای مذهبی با موضوع عاشورا اجرا میکنیم، این برنامهها جوانان را با مفاهیم ایثار و شهادت آشنا و حس همبستگی را تقویت میکند، مسجد برای من جایی می باشد که هنر و ایمان را به هم پیوند می دهد.
حاج محمود صادقی، بازنشسته و خیر مسجد درباره کارکرد اجتماعی برجسته مساجد در حفظ انسجام جامعه می گوید: ما در مسجد برنامههای خیریه برای کمک به نیازمندان برگزار میکنیم، این فعالیتها حس نوعدوستی را در جامعه تقویت می کند و نشان می دهد که مسجد، مرکزی برای ترویج فرهنگ حسینی و حل مشکلات اجتماعی است، او میافزاید: در ایام محرم، هیئتهای عزاداری مساجد، پیام مقاومت را به کوچهها و خیابانها میبردند.
در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل مساجد بار دیگر بهعنوان کانونهای مقاومت و همبستگی ملی درخشیدند، این نبرد که در تقابل با رژیم صهیونیستی و استکبار جهانی شکل گرفت، فرصتی بود تا مساجد نقش خود را بهعنوان پایگاههای معنوی و عملیاتی نشان دهند.
حجتالاسلام رحمانی از فعالان مساجد میگوید: در این جنگ 12 روزه مساجد به مراکز هماهنگی برای پشتیبانی از رزمندگان تبدیل شدند از برگزاری مراسم دعا و روضه تا جمعآوری کمکهای مردمی، مساجد محور مقاومت بودند. خطیبان با الهام از عاشورا جوانان را به دفاع از حق فراخواندند، او میافزاید: مساجد با برپایی جلسات و گشت های شبانه، نقش کلیدی در هماهنگی با نیروهای نظامی داشتند.
خانم زینب کاظمی، همسر یکی از شهدای جنگ ۱۲ روزه با بغضی در گلو از نقش مساجد در حفظ استقامت جامعه میگوید: شوهرم از هیئتی های مسجد بود، او میگفت که جلسات روضه در مسجد او را با الگوی حضرت قاسم (ع) آشنا کرد، من هم در مسجد در مراسم دعا شرکت میکردم و این به من آرامش میداد.
امیرحسین نجفی، راننده تاکسی و عضو پایگاه بسیج مسجد نیز خاطرنشان میکند: در آن ۱۲ روز ما در مسجد شبانهروز برای پشتیبانی از رزمندگان فعالیت میکردیم از توزیع بستههای غذایی تا هماهنگی با نهادهای نظامی همه از مسجد هدایت میشد، فرهنگ حسینی به ما یاد داد که در برابر ظلم رژیم صهیونیستی سکوت نکنیم، او میافزاید: مراسم عزای حسینی در مسجد، روحیه ما را برای ادامه مبارزه تقویت میکرد.
از دفاع مقدس تا جنگ ۱۲ روزه، مساجد ایران با ترویج فرهنگ حسینی نقشی بیمانند در تقویت روحیه شهادتطلبی و ایستادگی در برابر ظالم ایفا کردهاند.دکتر مهدی تقوی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام میگوید: مسجد از صدر اسلام تا امروز پایگاه تربیت شهروندانی بوده که با ایمان و اخلاص در برابر باطل ایستادهاند و مساجد ایران با روایت قیام عاشورا، روح مقاومت را در جامعه زنده نگه داشتهاند.
حجتالاسلام رحمانی نیز با تأکید به اینکه مسجد جایگاه مجاهدان است می گوید: کسانی که با تکیه بر فرهنگ حسینی جان خود را در راه خدا و میهن فدا میکنند در مساجد تربیت میشوند. این مکانهای مقدس با روایت کربلا به مردم آموختهاند که ظلمپذیری با هویت حسینی سازگار نیست، او میافزاید: مساجد با برگزاری مراسم عزای حسینی، پیام مقاومت را به نسلهای جدید منتقل کردند.
روز جهانی مساجد فرصتی برای تجلیل از نقش بیبدیل این پایگاههای فرهنگی و معنوی در تاریخ پرافتخار ایران است از دفاع مقدس تا جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، مساجد با ترویج فرهنگ حسینی، روحیه شهادتطلبی و ایستادگی در برابر ظلم را در میان اقشار مختلف جامعه تقویت کردهاند.
مساجد، فراتر از مکانهای عبادی بهعنوان مراکز تربیت، همبستگی و مقاومت عمل کردهاند. این مکانهای مقدس با پیوند نسلها و تربیت نسلی آماده جانفشانی، نهتنها در برابر دشمنان خارجی بلکه در مقابل تهاجمات فرهنگی استکبار جهانی نیز ایستادگی کردهاند، مساجد ایران با تکیه بر ارزشهای عاشورایی همچنان مشعلداران راه حسین (ع) در مسیر مبارزه با ظلم و دفاع از حق باقی خواهند ماند.
نویسنده: امید رنجبر عمرانی