یکی از آفتهای کنونی گردشگری، معرفی یک جاذبهی گردشگری برجسته بدون فراهم کردن حداقل امکانات است
کمال آنلاین : استان حاصلخیز مازندران، و به طور خاص شهرستان آمل، با برخورداری از جاذبههای طبیعی کمنظیر از دریای خزر تا قلهی سربر افراشته دماوند، جنگلهای کهن، چشمههای آب معدنی شفابخش، بناهای تاریخی ارزشمند، و ظرفیتهای فرهنگی غنی، پتانسیل بیبدیلی برای بدل شدن به قطب گردشگری ملی و بینالمللی دارد. اما متأسفانه، علیرغم این ثروتهای خدادادی، نگاه غالب مسئولان به این صنعت، همچنان «خدماتی» باقی مانده است، در حالی که گردشگری سومین صنعت درآمدزایی در اقتصاد جهانی محسوب میشود و میتواند موتور محرک توسعهی اقتصادی، جذب سرمایهگذار خارجی و معرفی فرهنگ غنی ایران باشد.
آفات صنعت گردشگری در مازندران؛ از توهم سود تا غفلت از میراث و فرصتها:
1. نگاه خدماتی در مقابل صنعتی؛ توهم عواید برای عموم:
بیشترین نگاه به صنعت گردشگری، در حد یک فعالیت خدماتی محدود باقی مانده است. از این رو، توجه صرفاً به هتلها، متلها، رستورانها و عدهی قلیلی از فعالان این بخش معطوف شده است. این رویکرد باعث شده تا بخش عمدهای از مردم منطقه، نه تنها از عواید حاصل از این صنعت بهرهمند نشوند، بلکه با آسیبهای ناشی از آن مانند ترافیک، آلودگی و افزایش هزینهها روبرو گردند. واژهی «گردشگری» و عواید جذابش، برای بسیاری از مردمان بومی مازندران، چیزی جز «توهمی» بیش نیست.
2. معرفی جاذبه بدون امکانات؛ آفت سفر:
یکی از آفتهای کنونی گردشگری، معرفی یک جاذبهی گردشگری برجسته بدون فراهم کردن حداقل امکانات رفاهی، اقامتی و بهداشتی لازم برای گردشگر است. این رویکرد، تجربه سفر را تلخ کرده و مانع از بازگشت یا معرفی منطقه توسط گردشگران میشود.
3. فراموشی میراث تاریخی و فرهنگی؛ نادیده گرفتن هویت:*
شهرستان آمل، با داشتن بیشترین بناها و جاذبههای تاریخی در استان، قربانی سهلانگاری مسئولان میراث فرهنگی است. خانههای قدیمی و ارزشمند به مخروبه تبدیل شدهاند، در حالی که سالانه تنها مبلغ ناچیزی اعتبار (مانند ۳۰۰ میلیون تومان) برای این بخش حیاتی در نظر گرفته میشود. این در حالی است که گردشگری، بهترین مبلغ برای نشان دادن فرهنگ یک منطقه است. مازندران در حوزهی گردشگری فرهنگی نیز موقعیت ممتازی دارد؛ موسیقیهای خاص این منطقه، افسانهها و قصهها، جایگاه ویژهای به این استان بخشیدهاند که متأسفانه مورد غفلت قرار گرفته است.
4. *ظرفیتهای مغفول؛ زمستان و اقلیم منحصربهفرد:
مازندران به دلیل اقلیم جغرافیایی منحصربهفرد، با بارش برف در نیمی از سال، میتوانست رکورددار ظرفیت گردشگری زمستانی باشد. حضور قلهی دماوند به عنوان یکی از سردترین نقاط استان، فرصتی بینظیر را برای جذب گردشگران علاقهمند به جاذبههای طبیعی و ورزشی زمستانی فراهم میکند، که این پتانسیل نیز تا کنون به درستی مورد بهرهبرداری قرار نگرفته است.
شکاف زیرساختی، مدیریتی و استراتژیک؛ موانع توسعهی واقعی:
علاوه بر موارد ذکر شده، فقدان زیرساختهای کافی، نبود برنامهریزی یکپارچه و نبود متولی خاص و قدرتمند در حوزه گردشگری، توسعهی واقعی را با چالشهای جدی مواجه کرده است:
- نبود زیرساختهای اساسی: کمبود اقامتگاههای بومگردی استاندارد، پارکینگهای کافی، سرویسهای بهداشتی مناسب و مسیرهای دسترسی ایمن در مناطق گردشگری.
- نبود برنامهریزی یکپارچه: عدم وجود یک استراتژی مدون و همافزا برای مدیریت گردشگر در مناطق طبیعی و حساس، و هماهنگی میان دستگاههای مختلف.
- خلاء متولی خاص در آمل: نبود یک نهاد مشخص و قدرتمند در حوزه گردشگری شهرستان آمل، باعث پراکندگی مسئولیتها، عدم هماهنگی و در نهایت، ناکارآمدی در بهرهبرداری از ظرفیتهای بالقوه شده است.
مطالبهی قاطع؛ دستور صنعتیسازی گردشگری، احیای میراث و توسعهی همهجانبه!*
با علم به اینکه توسعهی واقعی گردشگری، کلید اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم، تقویت ریشهای دارد