یادداشتی از دکتر ربابه لاسمی پور /جایگاه امنیت شهری در برنامه ریزی شهری
14 اردیبهشت 1396 ، دیدگاه 0
امروزه امنيت از شاخصه هاي كيفي زندگي در شهرها است و آسيب هاي اجتماعي، از مهم ترين پيامدهاي مختلف امنيت به شمار ميروند.در اين ميان، فضاهاي عمومی شهر، از جمله مکانهایی هستند كه نابهنجاري-هاي اجتماعي، در بستر آنها به وقوع ميپيوندد

شهرکانون وبستر اصلی رشد و تکامل بشر بوده ودر بررسی علل پیدایش شهرها واینکه چرا اجتماعات بشری در محیطی همچون شهر گرد امده اند نظریات مختلفی ارائه گردیده است که یکی از این نظریات  ،امنیت و ابعاد ایمنی را در پیدایش شهر موثر می دانند. بنابراین یکی از ضرورتهای پیدایش و تداوم شهرامنیت ، آرامش و اسایش است که انسان شهرنشین از سکونت در چنین فضاهایی بدست می اورد .لذا آرامش و احساس امنیت شهری ضرورتی انکار ناپذیر است .

امنیت به عنوان نیاز اساسی و پیش شرط  در اجتماعات انسانی در جایگاه خاصی برخوردار است وامروزه از شاخصه های کیفی زندگی در شهرها به شمار می رود .

امنیت شهری، (Urban Security) به معنی فراغت از هرگونه تهدید و تعرض به حقوق و آزادی های مشروع و قانونی شهروندان در محیط شهری  است.

امنيت، به مفهوم رهايي از ترس و خطر و احساس دوري از هرگونه تعهد، يكي از نيازهاي اصلي و اساسي انسان ها از آغاز زندگي بوده است. امنيت، به اين معنا پيوند عميقي با ساختارهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جامعه دارد. امنیت شهری از بحث های علمی، فنی و کاربردی مهمی است که اکنون به عنوان یک موضوع میان رشته ای در چهارچوب جامعه شناسی شهری، حقوق، جغرافیا، علوم انتظامی و امنیتی بررسی می شود و با سرنوشت آحاد شهروندان، بویژه ساکنان کلان شهرها سروکاردارد.

. در بسیاری از موارد، نوع طراحی فضای کالبدی، نقشی که مکان خاصی به خود می گیرد و ابعاد اجتماعی یک محدوده به این منجر میگردد که فضاها امن و یا بالعکس ناامن گردندزیرا امنیت و به طور اخص امنیت اجتماعی ،ارتباط مستقیمی با فضای ساخت و ساز شهری دارد .یک فضای شهری مناسب تا حد زیادی تامین کننده امنیت و فضاهای نامناسب  ،فضاهای بی دفاع و محلات نا امن زمینه ساز انواع اسیب ها و معضلات اجتماعی است.در حال حاضر محیطهای نامطلوب شهری مشکلات بسیاری را برای امنیت شهروندان ایجاد کرده و در رشد آسیبهای اجتماعی و بروز جرم  موثر بوده اند .با گسترش این آسیبها ،امنیت رنگ می بازد ،نرخ جرائم افزایش می یابد و مردم‌در کنشهای اجتماعی محتاطانه عمل کرده در نتیجه احساس ناامنی در جامعه افزایش می یابد .

جین جاکوبز نظریهپرداز بزرگ شهري در تبیین امنیت شهری به تعامل فضای فیزیکی و فرآيندهاي اجتماعي كه محيط را مي سازند توجه نموده و بر فعال بودن فضا به عنوان عاملي در ايجاد يك محيط امن و موفق تاكید كرد. جاكوبز ايجاد حركت، استفاده هاي فعال از سطح خيابان و فعاليت هاي خياباني و مراقبت هاي طبيعي از اين فعاليت ها را به عنوان مولفههايي در جهت ساختن يك محيط خوب شهري قلمداد ميكند. در بعد کالبدی، تجميع خيابان-ها و لايههاي آن به عنوان مولفه هاي كليدي در ايجاد يك محيط امن شهري است و بهترين محيط هاي شهري آنهايي هستند كه بخوبي با الگوي شهر یكپارچه شده اند و امنيت عمومي را ترويج مي كنند.

در قرن حاضر، محيط هاي نامطلوب شهري، مشكلات بسياري را، براي امنيت شهروندان ايجاد كرده و در رشد آسيبهاي اجتماعي موثر بودهاند. با گسترش اين آسيبها، امنيت رنگ ميبازد، نرخ جرائم افزایش مییابد و مردم در كنشهاي اجتماعي،محتاطانه عمل كرده و با هر اتفاقي، ترس و دلهره در آنان، دوچندان مي شود که در نتیجه آن، احساس ناامنی در جامعه افزایش پیدا میکند.

عواملي كه امنيت شهري را از بين ميبرند و موجب تهديد يا كاهش امنيت شهرهاي بزرگ ميشوند، بسيارند و برخي فضاهاي شهري، يكي از عوامل اصلي تهديدكننده امنيت شهرها هستند. برخی از این فضاها، معمولاً از ديد محفوظ هستند؛ به همين خاطر، فضاهاي دنج و مطمئني براي فعاليت هاي غيرمجاز و ناهنجار محسوب ميشوند. واکنش مردم نسبت به، ترس از قربانی شدن در این چنین فضاهایی، باعث می شود که آنان، از خطرات دوری کنند، یا حداقل، میزان در معرض خطر قرار گرفتن خود را، کاهش دهند، که این خود میتواند، منجر به عدم حضور مردم، نه تنها در یک مکان خاص، بلکه در بیشتر فضاهای عمومی همچون پارکها شود.

امروزه امنيت از شاخصه هاي كيفي زندگي در شهرها است و آسيب هاي اجتماعي، از مهم ترين پيامدهاي مختلف امنيت به شمار ميروند.در اين ميان، فضاهاي عمومی شهر، از جمله مکانهایی هستند كه نابهنجاري-هاي اجتماعي، در بستر آنها به وقوع ميپيوندد. بر این اساس، بسياري از صاحبنظران بر اين عقيده اند كه با دستكاري فضاها و تلطيف آن، ميتوان احساس امنيت را در افراد افزایش داد.بنابراین برنامه ریزان شهری باید با شناسایی عوامل تهدید کننده امنیت را به ویژه در فضاهای عمومی برای همگان فراهم سازند زیرا برقراری نظم و امنیت فلسفه وجودی زندگی اجتماع انسانها را تشکیل می دهد .در سایه امنیت است که کشور توسعه پیدا می کند و به بالندگی می رسد .

دیدگاه خودتان را ارسال کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

             

دیدگاه   0